รังนก....

หลายคนคงได้ยินเรื่องของ "รังนกนางแอ่น" บ่อยครั้ง 

นกนางแอ่นเป็นที่รู้กันดีว่าเป็นนกเล็ก ที่มีความน่ารักตรงที่เมื่อจับคู่สร้างรังจะวางไข่ และจะสร้างรังด้วยน้ำลายของนก

แต่แล้วเข้าใจว่า รังนกที่ดีที่สุดคือรังนกเกรดเลือด  จะมีราคาแพงมาก เพราะรังนกนั้นจะเจือสีแดงของเลือดนก   ถามว่าทำไมและคืออะไร

เรื่องโหด..เมื่อนกนางแอ่น รู้ว่าตัวแม่นกกำลังจะวางไข่ นกจะคลายน้ำลาย ออกมาทำรังจนได้รังมา เรียกว่าเมื่อเมียท้องก็รีบสร้างบ้านเพื่อครอบครัว แต่แล้วก็มีคนมาขโมยรังมันไปหน้าด้านๆ นกเหล่านี้ไม่อาจจะไปเรียกร้อง ตำรวจมาจับขโมยได้ ได้แต่ก้มหน้าทำรังต่อไป

แต่แล้วชีวิตเศร้ายิ่งกว่าละครหลังข่าวก็เริ่มขึ้น เมื่อโดนคนมาขโมย  ตัวเมียจะเข้าใกล้กำหนดคลอดขึ้นทุกที  สิ่งเดียวที่พวกนกทำได้คือ เริ่มต้นคลายน้ำลายสร้างรังใหม่ และมันก็ถูกขโมยรังอีก

เมื่อทำเสร็จ เป็นอย่างนี้ไปเรื่อยๆ จนแม่นกต้องออกไข่

เวลาที่ครอบครัวนกต้องเร่งคายเสลดออกมาเพื่อทำรัง อะไรจะเกิดขึ้น.....นั่นคือเหตุที่ทำให้  เลือดปนออกมากับน้ำลายจนรังกลายเป็นสีแดง  ครอบครัวนก หวังเพียงว่าจะมีรังให้ไข่ที่กำลังจะเกิดอยู่รอมร่อ ได้ฟักเป็นตัว โดยไม่รู้เลยว่านี่คือรังที่ราคาแพงที่ต้องโดนเก็บเป็นแน่  เมื่อเสร็จสิ้นทั้งพ่อนกแม่นกจะเสียเลือดมาก และเมื่อรังที่แลกด้วยเลือด นี้โดนเก็บ สิ่งที่ตามมาเสมอ คือ การที่พ่อแม่นก และไข่ในท้องแม่นก นอนตายอยู่ที่พื้นถ้ำ ลองนึกภาพพ่อแม่ของเราสร้างบ้านให้ครอบครัว ขณะที่แม่กำลังท้องแก่

จะคลอดเรา และมีคนมายึดบ้านเรา พ่อแม่เราต้องไปสร้างบ้านใหม่  กระอักเลือด แล้วสุดท้ายโดนยึดรัง จนสุดท้ายตายทั้งครอบครัว เป็นเรื่องที่ถูกเขียนและสร้างขึ้นมาเอง ความจริงคือ.............

รังนก แท้ที่จริงไม่ใช่น้ำลายนกนะครับ นกไม่มีน้ำลาย นกไม่ใช่สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม กระบวนการย่อยไม่ต้องใช้น้ำลาย นั้นเป็นสารอาหารที่เกิดจากการย่อยของสาหร่ายทะเล ซึ่งเป็นวิธีการที่พ่อแม่นก กินสารอาหารต่างๆ และสาหร่ายทะเลแล้วคลายสำรอกออกมาทำรัง ซึ่งสำรอกออกมาแล้วจับตัวแข็งเป็นรัง  รังนกที่เราเห็นเป็นสีแดงนั้น เกิดจากแร่ธาตุในถ้ำที่นกทำรังไว้ได้รับความชื้นสูง จึงแทรกซึมเข้าไปในรัง โดยเฉพาะรังที่นกสร้างขึ้นในช่วงที่สอง ซึ่งอยู่ในช่วงฤดูฝน ผิดกับรังแรกที่สร้างขึ้นในฤดูหนาว ประมาณเดือนกุมภาพันธ์    หลังจากนั้นวางไข่ฝักเป็นตัวแล้ว พ่อแม่นกจะทำเพื่อป้อนอาหารให้ลูกนกอยู่แล้ว เมื่อพ่อแม่นกกินอาหาร ระบบภายในร่างกายก็จะย่อย และจะคลายสิ่งนั้นออกมาให้ลูกนกกิน พ่อแม่นกก็จะออกไปกินอาหาร ย่อยแล้วก็สำรอกก็เท่านั้น ไม่มีอะไรซับซ้อนและน่ากลัว  ส่วนของนกชายฝั่งนอกจากอาหารสาหร่ายทะเลบ้างแล้ว ก็ยังมีตัวหนอน แมลง ที่มีคุณค่าสำหรับพลังงาน  

สำหรับในเมืองไทยเรามีนกนางแอ่นสามชนิดด้วยกัน คือ นกนางแอ่นท้องขาวตามบ้าน นกนางแอ่นท้องดำริมชายฝั่ง และนกนางแอ่นท้องเหลืองตามเกาะ ส่วนชนิดต้น จะไม่มีรัง จะเห็นแถวสีลม หรือหาดใหญ่หรือเบตง นกนางแอ่นสองชนิดหลังนั้น จะให้รังนกสองแบบ ใช้รับประทานได้

นกนางแอ่นนั้นธรรมชาติจะสร้างรังและออกไข่ 2 ถึง 3 ครั้งต่อปี แม้ไม่ถูกเก็บรังก็จะทำการสร้างรังใหม่  ในถ้ำตามธรรมชาติ  รังจะยึดเกาะกับผนังถ้ำไม่นาน(ประมาณหนึ่งปี) เมื่อถึงเวลาอายุมันจะร่วงหล่นไปเอง  นกนางแอ่นมันจะต้องสร้างรังใหม่ขึ้นทุกปี  หากบริเวณที่ยึดเกาะมีแร่ธาตุชนิดใดปะปนอยู่ก็จะทำให้เกิดสีของรังที่ เปลี่ยนไป มนุษย์ศึกษาวงจรชีวิต และเก็บเกี่ยวผลประโยชน์โดยคำนึงถึงธรรมชาติ

มาตรา 5 ในพระราชบัญญัติ อากรรังนกอีแอ่น บัญญัติว่า "นกอีแอ่น" หมายความว่า นกอีแอ่นชนิดที่ใช้กินรัง และ "รังนก" หมายความว่า รังนกอีแอ่น รังนก คือ ส่วนของน้ำลายนกนางแอ่นที่ใช้ทำรังเพื่อวางไข่ เป็นที่นิยมบริโภคของคนจำนวนไม่น้อย เพราะเชื่อว่าเป็นอาหารบำรุงสุขภาพและมีราคาแพง เพราะหายาก เก็บยาก   ดังนั้นไม่ต้องกลัวครับ กฎหมายไม่ให้เราไปทำลายอย่างแน่นอน

ปัจจุบันผู้ที่มีสิทธิ์เก็บรังนกได้ ต้องได้รับสัมปทานเท่านั้น ผู้รับสัมปทานรังนกจะต้องดูแลไม่ให้มีการรบกวนนก และอนุรักษ์ดูแลสภาพแวดล้อมอย่างเข้มงวด เพื่อไม่ให้มีผลกระทบต่อจำนวนนกนางแอ่น ซึ่งจะกระทบต่อเนื่องถึงรายได้ในปีต่อไป

ในประเทศไทยรังนกที่มีคุณภาพดีที่สุดอยู่ในภาคใต้ ตามเกาะแก่งต่างๆ ตั้งแต่จังหวัดชุมพรลงไปถึงจังหวัดสตูล การเก็บรังนก ผู้เก็บจะใช้พะองไม้ไผ่เป็นอุปกรณ์สำหรับไต่ขึ้นไปเก็บรังนกตามผนังและเพดาน ถ้ำ แล้วใช้เครื่องมือเก็บรังนก ซึ่งตอนปลายทำด้วยโลหะ และใช้เทียนที่จุดแล้ววางไว้ตอนโคนของเครื่องเก็บ เพื่อช่วยส่องหารังนกในถ้ำ

แต่ละปีจะมีการเก็บรังนกตามเกาะปีละ 2 ครั้ง ครั้งแรกอยู่ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์-มีนาคมจากนั้นจะทิ้งช่วง เพื่อให้นกทำรังเป็นครั้งที่ 2 เพื่อให้แม่นกวางไข่ก่อน รอให้ลูกนกฟักออกมาเป็นตัวจนแข็งแรงพอจะบินออกไปหาอาหารได้แล้วจึงเก็บช่วงเดือนสิงหาคม-กันยายน แล้วเพื่อให้นกทำรังเป็นครั้งต่อไป

เพราะความเชื่อจากชาวจีนกว่า 2,000 ปีมาแล้วว่า รังนกจะช่วยบำรุงร่างกายของผู้สูงอายุ ขณะที่การโฆษณา ทำให้กลุ่มคนที่มีฐานะดีเป็นผู้บริโภครังนกมากกว่าคนธรรมดา ทั้งยังมีความเชื่อว่า รังนกมีสรรพคุณในการล้างปอดให้ สะอาด เหมาะสำหรับคนที่สูบบุหรี่ กินเหล้า นอนดึก แพทย์จีนนิยมเขียนใบสั่งยาโดยมีรังนก เป็นส่วนผสม เพราะเชื่อว่ารังนกสามารถรักษาโรคทางเดินหายใจ บำรุงปอดและสุขภาพของเด็กที่ไม่แข็งแรง
 

แต่ปัจจุบัน เค้าทำกันเป็นธุรกิจกันทางใต้และดูแลนกกันเป็นอย่างดีเพราะจะต้องมีการขยาย พันธุ์นกเพื่อการเพิ่มปริมาณความต้องการในปัจจุบันให้มาก และมีการสร้างคอนโดให้นกนางแอ่นท้องดำริมชายฝั่งเป็นอย่างดี เพื่อให้ได้รังนกที่สมบูรณ์ตามขนาด รังนกส่วนใหญ่ที่ส่งขายในโลกมาจากทางบ้านเราและอินโดนิเซีย    ส่วนรังนกผลิตสำเร็จรูปเช่น Br.... หรือ Sco.... ที่มีจำหน่ายทั่วไปทำไมมันจึงแพง แพงอะไรครับ....ก็แพงด้วยค่าโฆษณา ค่าวางจำหน่าย และก็ค่าการตั้งโรงงานในบ้านเราซิครับ ดั้งนั้นคนที่สนใจ อยากจะทานรังนก ขอโทษครับ มีส่วนผสมของรังนกในขวด.......ผ่านการวิเคราะห์โดยสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทยพบว่า ประกอบด้วย น้ำ 5.11% โปรตีน 60.9% แคลเซียม 0.58% โปแตสเซียม 0.03% สำหรับรังนกสำเร็จรูปพร้อมบริโภคที่มีจำหน่ายในท้องตลาด ซึ่งประกอบไปด้วยรังนก 1% น้ำตาลกรวด 12% นอกนั้นที่เห็นเป็นวุ้น หรือยางไม้ หรือบุก หรืออะไร ....

สำหรับรังนกชายฝั่ง โดยปกติจะเก็บเฉพาะรังที่มันฟักตัว และลูกมันสามารถบินได้แล้วโดยมีระยะเวลาประมาณ 28 วัน หากไม่เก็บมันจะทำรังทับซ้อรังเดิม อันเป็นปัญหาคือรังมีโอกาสหล่นลงได้ เพราะมีน้ำหนักมากเกินไป เก็บรังมัน มันก็สร้างใหม่อยู่นั่น เพราะสัญชาติญาณมันมีเท่านั้น ถึงไม่รื้อรังมันในที่สุดมันก็ทิ้งไปสร้างรังใหม่อยู่ดี

กฎหมายควบคุมการเก็บรังนกและผลิตภัณฑ์รังนก
1.พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2535 นกอีแอ่นซึ่งรังกินได้ถือเป็นสัตว์คุ้มครองในกลุ่มของสัตว์ปีก ถูกจัดไว้ในบัญชีสัตว์ป่าคุ้มครอง ลำดับที่ 97
2.พระราชบัญญัติอากรรังนกอีแอ่น พ.ศ. 2540 มีผลบังคับใช้เมื่อ 15 ตุลาคม พ.ศ.2540  (ยกเลิกพระราชบัญญัติอากรรังนกอีแอ่น พ.ศ.2482) โดยปรับปรุงให้ราชการส่วนท้องถิ่นเข้ามาดูแลและจัดการการเก็บรังนกอีแอ่นอันเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ในท้องถิ่นและให้เงินอากรรังนกอีแอ่นเป็นรายได้ของท้องถิ่นที่มีรังนกอยู่และปรับปรุงหลักเกณฑ์และวิธีการที่จะให้เอกชนดำเนินการเก็บรังนกอีแอ่นอย่างเหมาะสม
3.เครื่องดื่มรังนกสำเร็จรูป ต้องขึ้นทะเบียนอาหารตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 214 พ.ศ.2543 เรื่องเครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท ซึ่งเครื่องดื่มรังนกอยู่ในกลุ่มผลิตภัณฑ์จากสัตว์ ตามคู่มือประชาชน สำหรับการติดต่อขออนุญาตผลิตผลิตภัณฑ์สุขภาพได้แก่ อาหาร ยา เครื่องสำอาง วัตถุอันตราย ต้องส่งตัวอย่างตรวจวิเคราะห์คุณภาพมาตรฐานตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขและต้องขออนุญาตใช้ฉลากอาหารจากสำนักคณะกรรมการอาหารและยา

กลับไปหน้าเดิม